Guatr ve Teşhisi

TEDAVİ ALANLARIGuatr ve Teşhisi

Guatr, tiroid bezinin çeşitli sebeplerle büyümesine verilen addır. Guatr oluşumunda iyot elementinin gıda ile yetersiz alınması, genetik yatkınlık, çevresel ve kişisel özellikler gibi değişik faktörler etkili olmaktadır. Özellikle iyot eksikliği ülkemizde guatr oluşumundaki en önemli etken olarak izlenmektedir. 

Guatr, boynumuzun ön alt kısımlarında yer alan bir bezin büyümesi hastalığıdır. Bu bezin adı tiroid bezidir.

Tiroid bezi bir salgı bezidir. Hormon salgılar. Esas salgıladığı hormon, tiroid hormonu veya daha doğru deyişle tiroksindir. Salgı hızıyla, yani fazla veya az salgılayarak vücudun ritmini etkiler. Bir anlamda vücudun kamçısıdır.

Hipertiroidizm
Tiroid hormonunun fazlalığına Hipertiroidi veya Tirotoksikoz denir. 

Tiroid bezinin fazla çalışmasına bağlı olarak tiroid hormonlarının fazla miktarda salgılanması sonucu ortaya çıkan klinik tabloya hipertiroidi denilmektedir.

Tirotoksikoz ise fazla miktarda tiroid hormonu alınması ya da tiroiditlerde olduğu gibi ani olarak çok miktarda tiroid hormonunun tiroid depolarından kana boşalması gibi değişik nedenler sonucu kanda tiroid hormonlarının yükselmesine verilen isimdir. 

İki durumda da klinik olarak aynı bulgular izlenir.

Hipertiroidi'yi meydan getiren değişik nedenler mevcuttur. Bunları kabaca 4 sınıfa ayırabiliriz.
1. Tiroidin aşırı uyarılarak fazla hormon salgılaması:
   * Basedow-Graves hastalığı
   * Aşırı HCG
   * Hipofiz tümörleri
   * Aşırı iyot alınımı

2. Tiroit nodüllerine bağlı gelişen hipertiroidi sebepleri
   * Toksik otonom fonksiyonel tiroit nodülü
   * Toksik multinodüler guatr

3. Tiroit zedelenmesine bağlı gelişen hipertiroidiler
   * Subakut tiroidit
   * Postpartum tiroiditi
   * Ağrısız veya sessiz tiroidit
   * Radyasyona bağlı gelişen tiroidit
   * Akut supuratif tiroidit

4. Değişik nedenlere bağlı gelişen hipertiroidiler
   * T-3 veya T4 hormonlarının aşırı alınması
   * Struma ovari

Fazla çalıştığı zamanlar (hipertioidizm) ise zıt yönde belirtiler görülür; aşırı sinirlilik, titreme, kilo kaybı, hafif ya da kısa geçen âdet dönemleri, çarpıntılar, kalp hızında artma, bağırsak hareketlerinde artış, hâlsizlik, bitkinlik duygusu.

Hipotiroidizm
Az çalıştığı zamanlar (hipotiroidizm) vücutta genel bir yavaşlama olur. Buna bağlı olarak kabızlık, kilo alma, yavaş hareket etme, yavaş düşünme, üşüme, ağır kanamalı âdet görme, ciltte kuruma, saç dökülmeleri, hâlsizlik, enerji yoksunluğu olabilir.

Teşhis
Tiroid hastalıklarının iki temel tanı aracı, kanda hormon düzeyleri kontrolü ve ultrasonografidir.
    * Hormon Düzeyleri Kontrolü: Kanda tiroid hormon düzeylerine T3, T4 ve TSH hormon düzeylerinden bakılır. 
    * Ultrasonografi: Son derece yararlı bir başka tanı yöntemidir. Kişiye hiçbir zararı olmayan bu yöntemle bakılır. T3 ve T4 hormonları tiroid bezince salgılanan hormonlardır. TSH ise, tiroid bezini çalıştıran hormondur. Tiroid bezinin az çalışması hâlinde artar, çok çalışması durumunda da azalır.

Tiroid bezinin yapısı, içeriği, komşu organlarla ilişkileri, kan akımı oldukça hassas değerlerle ölçülebilir.

Tedavi Yöntemleri
   * İlaçla tedavi
   * Radyoaktif ilaçlarla tedavi
   * Cerrahi